Kto musi płacić VAT: zwolnienie do 240 000 zł, rejestracja i stawki
Zwolnienie podmiotowe z VAT w 2026 roku, działalności, które nie mogą z niego korzystać, dobrowolna rejestracja, VAT-R i VAT-UE, stawki VAT, JPK_V7M i JPK_V7K oraz terminy KSeF.
Aktualizacja
Każda firma jest podatnikiem VAT, ale nie każda musi go naliczać. Mała firma może korzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeśli jej sprzedaż mieści się w limicie, a działalność nie jest wyłączona ze zwolnienia.
Zwolnienie podmiotowe w 2026 roku
- Limit: 240 000 zł sprzedaży netto w poprzednim i w bieżącym roku. Od 1 stycznia 2026 roku limit wzrósł z 200 000 zł.
- Firma startująca w trakcie roku liczy limit proporcjonalnie do okresu działalności w tym roku.
- Do limitu nie wliczasz między innymi większości sprzedaży zwolnionej przedmiotowo (na przykład usług medycznych czy edukacyjnych) ani sprzedaży środków trwałych. Usługi finansowe i ubezpieczeniowe oraz transakcje nieruchomościami wliczasz, chyba że są tylko pomocnicze.
- Zwolnienie traci moc od sprzedaży, którą przekroczysz limit. Od niej naliczasz VAT, więc wcześniej złóż VAT-R.
Kto nie może korzystać ze zwolnienia
Bez względu na obroty zwolnienia nie stosuje firma, która:
- świadczy usługi prawnicze, usługi doradcze (poza doradczymi usługami rolniczymi), jubilerskie albo ściągania długów, w tym faktoring;
- sprzedaje między innymi wyroby akcyzowe (z wyjątkami), nowe środki transportu, tereny budowlane, wyroby z metali szlachetnych, części samochodowe;
- sprzedaje przez internet albo na odległość kosmetyki, elektronikę, sprzęt elektryczny i niektóre maszyny.
Pełna lista jest w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT i w załączniku nr 12.
Czynny podatnik VAT
Możesz zarejestrować się do VAT dobrowolnie, nawet jeśli mieścisz się w limicie. Ma to sens, gdy sprzedajesz głównie firmom, które odliczają VAT, albo gdy masz duże zakupy z VAT. Po rezygnacji ze zwolnienia wrócisz do niego najwcześniej po roku, licząc od końca roku rezygnacji.
- VAT-R: złóż najpóźniej w dniu przed pierwszą sprzedażą z VAT, razem z wnioskiem CEIDG albo w urzędzie skarbowym.
- VAT-UE: zgłoś przed pierwszą transakcją wewnątrzwspólnotową. Dotyczy to także firmy zwolnionej z VAT, która kupuje usługi od firm z innych krajów UE (na przykład reklamy albo oprogramowanie) albo świadczy usługi dla firm z UE.
Status VAT sprawdzisz dla każdego NIP w Wykazie podatników VAT (biała lista).
Stawki VAT
| Stawka | Kiedy |
|---|---|
| 23% | stawka podstawowa |
| 8% | między innymi część usług budowlanych w budownictwie mieszkaniowym, gastronomia, usługi hotelowe, niektóre towary spożywcze |
| 5% | między innymi książki i część żywności |
| 0% | między innymi wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i eksport, przy spełnieniu warunków |
| zw | sprzedaż zwolniona: zwolnienie podmiotowe albo przedmiotowe |
| np | sprzedaż poza polskim VAT, na przykład usługi dla firm z innych krajów |
Stawkę dla konkretnego towaru albo usługi sprawdź w ustawie o VAT i jej załącznikach. W razie wątpliwości możesz wystąpić o wiążącą informację stawkową (WIS).
Rozliczenie: JPK_V7M albo JPK_V7K
Czynny podatnik VAT składa JPK_V7 z deklaracją i ewidencją do 25. dnia następnego miesiąca. Kwartalnie (JPK_V7K) może rozliczać się mały podatnik, ale nie w pierwszych 12 miesiącach jako czynny podatnik VAT. Zobacz JPK_V7: jak Norman go przygotowuje i wysyła.
KSeF
Od 2026 roku faktury dla firm wystawia się w Krajowym Systemie e-Faktur: od 1 lutego 2026 roku największe firmy, od 1 kwietnia 2026 roku pozostałe. Do 31 grudnia 2026 roku można wystawiać faktury poza KSeF, jeśli ich suma z VAT nie przekracza 10 000 zł w miesiącu. Zobacz Wysyłka faktur do KSeF.
W Normanie
Status VAT i częstotliwość JPK ustawiasz w Konto → Podatki, sekcja VAT: zobacz Ustawienia podatkowe. Stawki na fakturze opisuje VAT na fakturze, a VAT-UE VAT-UE i VAT-UEK.
To ogólna informacja o przepisach na 2026 rok. Czy możesz korzystać ze zwolnienia, sprawdź z księgowym albo doradcą podatkowym.
Źródła: ustawa o VAT, art. 41, 96, 97, 99, 113, 145l, 145m i 146ef, podatki.gov.pl: VAT, Wykaz podatników VAT, KSeF.