Środki trwałe i amortyzacja

Zakup, który będziesz używać dłużej niż rok, na przykład komputer albo samochód, zwykle nie trafia od razu w koszty. Dodajesz go do rejestru środków trwałych, a Norman co miesiąc liczy odpis amortyzacyjny i uwzględnia go w zaliczkach na PIT i składce zdrowotnej JDG, w rocznym PIT albo w roboczym wyliczeniu CIT spółki.

Dodaj środek trwały

1. Otwórz Księgowość, zakładka Środki trwałe.
2. Kliknij Dodaj środek trwały.
3. Uzupełnij Nazwa środka trwałego, Data nabycia i Cena zakupu brutto.
4. W polu Rozliczenie VAT naliczonego wybierz stawkę VAT z faktury albo VAT naliczony nie podlega odliczeniu, a w polu Odliczana część VAT udział odliczenia: 0, 50 albo 100%.
5. Norman sam wyliczy Podstawa amortyzacji: cenę brutto pomniejszoną o odliczany VAT.
6. Wybierz Rodzaj aktywa: komputer (KŚT 487, 30%), telefon (KŚT 629, 20%), meble biurowe (KŚT 8, 20%), licencja na oprogramowanie (do 50%), samochód osobowy (20%) albo maszyna lub urządzenie (własna klasyfikacja).
7. Uzupełnij Data przyjęcia do używania i ewidencji. W polu Roczna stawka podatkowa (%) Norman podpowiada stawkę z wykazu. Możesz wpisać niższą.
8. Wybierz Metoda podatkowa (zobacz niżej).
9. Zaznacz potwierdzenie pod formularzem i zapisz.

Nie ujmuj ponownie ceny zakupu w kosztach: koszt wynika z odpisów.

Dla maszyny lub urządzenia wybierz Grupa KŚT (3 do 8) i potwierdź klasyfikację oraz stawkę. Dla samochodu wybierz Napęd i emisja CO₂: od tego zależy limit wartości, od której odpisy są kosztem.

Metody amortyzacji

• Liniowa: odpisy od miesiąca następującego po przyjęciu do używania (art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT).
• Jednorazowo: środek o wartości początkowej do 10 000 zł możesz zaliczyć w koszty w miesiącu przyjęcia do używania (art. 22d ust. 1 ustawy o PIT, art. 16d ust. 1 ustawy o CIT).
• Fabrycznie nowe: jednorazowy odpis środków z grup KŚT 3 do 6 i 8, kupionych w roku przyjęcia, do 100 000 zł rocznie (art. 22k ust. 14 ustawy o PIT, art. 16k ust. 14 ustawy o CIT). Norman przyjmuje tu tylko środki o wartości powyżej 10 000 zł.
• De minimis: jednorazowy odpis dla małego podatnika albo w roku rozpoczęcia działalności, w limicie 50 000 euro rocznie (w Normanie 213 000 zł w 2026 r.), z grup KŚT 3 do 8 bez samochodów osobowych (art. 22k ust. 7 ustawy o PIT, art. 16k ust. 7 ustawy o CIT). To pomoc de minimis: potwierdzasz, że masz do niej prawo.

Dwie ostatnie metody nie są dostępne dla samochodów i oprogramowania. Limit roczny jest wspólny dla całej firmy: w polu Limit wykorzystany poza tym rejestrem wpisz, ile już wykorzystano gdzie indziej. Jeśli odpis jednorazowy nie pokryje całej wartości, resztę Norman amortyzuje liniowo od stycznia następnego roku.

Samochód osobowy

Odpisy są kosztem tylko do limitu wartości samochodu (art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT):

• 225 000 zł dla samochodu elektrycznego lub wodorowego,
• 150 000 zł dla spalinowego z emisją poniżej 50 g CO₂/km,
• 100 000 zł dla spalinowego z emisją od 50 g CO₂/km.

W rejestrze samochód zostaje z pełną wartością, a Norman liczy koszt od części mieszczącej się w limicie.

Amortyzacja podatkowa i bilansowa

Szczegóły środka pokazują dwa harmonogramy: Odpis podatkowy i Odpis bilansowy. Okres amortyzacji bilansowej ustawiasz osobno w polu Okres amortyzacji bilansowej (miesiące). Limity podatkowe i odpis jednorazowy nie obniżają wartości środka w księgach.

Ryczałt i estoński CIT

Na ryczałcie amortyzacja nie jest kosztem, bo podatek liczy się od przychodu. Środek możesz zapisać w rejestrze, ale Norman nie odlicza odpisów i nie pozwala wybrać metod jednorazowych. Tak samo przy estońskim CIT.

Czego Norman jeszcze nie robi

• Obsługuje środki przyjęte do używania od 2026 roku, kupione przez firmę.
• Nie rozlicza gruntów, budynków, leasingu ani środków przejętych od innej firmy.
• Nie stosuje amortyzacji przyspieszonej ani podziału na użytek prywatny.
• Nie tworzy środka trwałego automatycznie z wydatku: rejestr uzupełniasz ręcznie.
• Rejestr środków trwałych jest tylko w wersji przeglądarkowej.

Zasady amortyzacji konkretnego środka sprawdź z księgowym.