Faktura w walucie obcej 2026: który kurs NBP i jak przeliczyć VAT

Fakturę możesz wystawić w euro, dolarach lub innej walucie, ale kwotę VAT musisz podać także w złotych (art. 106e ust. 11 ustawy o VAT). Przeliczasz ją po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego, czyli zwykle przed dniem dostawy lub wykonania usługi, a nie przed dniem wystawienia faktury (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Stan prawny na 18 października 2026 r.

Kurs z dnia przed wystawieniem faktury stosujesz tylko wtedy, gdy faktura powstaje przed dostawą albo gdy obowiązek podatkowy powstaje z wystawieniem faktury. Poniżej: jak wybrać dzień kursu, jak przeliczyć VAT, co z korektą i zaliczką, jak wypełnić pola walutowe w KSeF oraz jak spółka rozlicza różnice kursowe w CIT.

Który kurs NBP: dzień kursu w pięciu sytuacjach

Kurs bierzesz z tabeli A NBP, którą bank publikuje w każdy dzień roboczy między 11:45 a 12:15. Kursy rzadziej używanych walut są w tabeli B, publikowanej w środy. Kursy kupna i sprzedaży z tabeli C nie służą do przeliczenia VAT.

Krok po kroku: VAT w złotych na fakturze walutowej

1. Ustal dzień powstania obowiązku podatkowego. Zwykle to dzień dostawy towaru lub wykonania usługi (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT).
2. Sprawdź, czy faktura powstaje wcześniej. Jeśli tak, liczy się dzień wystawienia faktury (art. 31a ust. 2). W KSeF dniem wystawienia jest dzień przesłania faktury do systemu (art. 106na ust. 1).
3. Cofnij się do ostatniego dnia roboczego przed tym dniem. Przy dostawie w poniedziałek to zwykle piątek, przy dostawie po święcie ostatni dzień roboczy przed świętem.
4. Odczytaj kurs średni tej waluty z tabeli A NBP z tego dnia i zapisz numer tabeli.
5. Przelicz kwotę podatku: VAT w walucie razy kurs. Zaokrąglij do pełnych groszy: końcówki poniżej 0,5 grosza pomijasz, od 0,5 grosza zaokrąglasz w górę (art. 106e ust. 11).
6. Na fakturze podaj VAT w złotych. Kwoty netto i brutto mogą zostać w walucie obcej. Dobrze jest dopisać kurs i numer tabeli NBP, bo ułatwia to sprawdzenie faktury.

Dzień kursu, numer tabeli i przeliczenie pokaże darmowy kalkulator kursu NBP do faktury. Wpisujesz datę dostawy, datę faktury i kwotę, bez rejestracji.

Przykład: usługa za 10 000 EUR netto dla polskiej firmy

Spółka z o.o. kończy usługę w poniedziałek 12 października 2026 r. i wystawia fakturę w czwartek 15 października: 10 000 EUR netto, VAT 23%. Obowiązek podatkowy powstaje 12 października, więc liczy się kurs z piątku 9 października: tabela 197/A/NBP/2026, 1 EUR = 4,3775 zł.

Gdyby spółka wzięła kurs z dnia przed wystawieniem faktury (14 października, tabela 200/A/NBP/2026, 4,3706 zł), wykazałaby VAT 10 052,38 zł, czyli o 15,87 zł za mało. Kwota jest mała, ale błąd powtarza się na każdej fakturze i wymaga korekty JPK_V7.

Inne sposoby przeliczenia: kurs EBC i zasady z CIT

Ustawa o VAT dopuszcza dwie alternatywy dla kursu NBP:

• Kurs Europejskiego Banku Centralnego z ostatniego dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego. Waluty inne niż euro przeliczasz przez ich kurs do euro (art. 31a ust. 1 zdanie drugie).
• Zasady z podatku dochodowego, które stosujesz do tej samej transakcji (art. 31a ust. 2a). Po wyborze tej metody trzeba ją stosować co najmniej przez 12 kolejnych miesięcy, a po rezygnacji przez kolejne 12 miesięcy wrócić do zasad ogólnych (art. 31a ust. 2b i 2c).

Druga opcja przydaje się, gdy chcesz mieć jeden kurs dla VAT i CIT. Przy typowej sprzedaży z fakturą i zapłatą po dostawie oba podatki i tak prowadzą do tego samego dnia kursu.

Korekta faktury walutowej

Gdy po dostawie zmienia się cena, rabat albo ilość, przeliczasz różnicę po tym samym kursie, który przyjąłeś na fakturze pierwotnej (art. 31b ust. 1 ustawy o VAT). Nie sprawdzasz nowego kursu z dnia korekty.

Wyjątek dotyczy zbiorczej faktury korygującej, którą udzielasz rabatu za okres jednemu nabywcy (art. 106j ust. 3). Przy niej możesz wybrać kurs NBP albo EBC z dnia przed wystawieniem korekty (art. 31b ust. 2). Gdy stosujesz zasady z podatku dochodowego, art. 31b ust. 1 i 2 nie mają zastosowania (art. 31b ust. 4).

Zaliczka w walucie obcej

Przy zaliczce obowiązek podatkowy powstaje w dniu jej otrzymania (art. 19a ust. 8 ustawy o VAT), więc VAT od zaliczki przeliczasz po kursie z ostatniego dnia roboczego przed wpływem pieniędzy. Jeśli fakturę zaliczkową wystawisz przed wpływem, liczy się kurs z dnia przed jej wystawieniem. Fakturę końcową przeliczasz już tylko w części, której zaliczka nie pokryła, po kursie właściwym dla tej części.

Faktura walutowa w KSeF

Struktura FA(3) ma osobne pola na waluty. Według broszury Ministerstwa Finansów o strukturze FA(3) z marca 2026 r.:

• KodWaluty: trzyliterowy kod ISO 4217, na przykład EUR lub USD (przy fakturze w złotych „PLN”).
• P_14_1W (i odpowiednie pola dla innych stawek): kwota VAT przeliczona na złote. P_14_1 zawiera VAT w walucie faktury.
• KursWaluty: kurs użyty do wyliczenia podatku, podawany w wierszu faktury, z dokładnością do 6 miejsc po przecinku.

W darmowej Aplikacji Podatnika KSeF fakturę walutową wystawisz w trybie rozszerzonym, bo tryb skrócony obsługuje zwykłą sprzedaż krajową. Opis krok po kroku znajdziesz w artykule jak wystawić fakturę w KSeF za darmo.

Podzielona płatność przy fakturze w walucie

Limit 15 000 zł dla obowiązkowej podzielonej płatności (towary i usługi z załącznika nr 15) sprawdzasz po przeliczeniu kwoty brutto według tych samych zasad co podstawę opodatkowania (art. 108a ust. 1a ustawy o VAT). Płatność w mechanizmie podzielonej płatności jest zawsze w złotych (art. 108a ust. 3), więc kwotę VAT nabywca przelewa w PLN na rachunek VAT sprzedawcy.

Kurs w CIT i w księgach spółki

Przychód w CIT. Spółka przelicza przychód w walucie po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem uzyskania przychodu (art. 12 ust. 2 ustawy o CIT). Dzień przychodu to dzień dostawy lub wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury lub zapłaty (art. 12 ust. 3a). Przy usługach rozliczanych okresowo to ostatni dzień okresu rozliczeniowego (art. 12 ust. 3c). JDG stosuje tę samą zasadę w PIT (art. 11a ust. 1 ustawy o PIT).

Różnice kursowe. Gdy klient płaci, kurs jest już inny. Różnicę między przychodem przeliczonym po kursie NBP a wartością z dnia zapłaty po kursie faktycznie zastosowanym (na przykład przy przewalutowaniu w banku) spółka wykazuje jako dodatnią lub ujemną różnicę kursową (art. 15a ust. 2 i 3 ustawy o CIT). Gdy nie ma kursu faktycznie zastosowanego, bo pieniądze trafiają na rachunek walutowy, bierzesz kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem wpływu (art. 15a ust. 4).

Przykład: spółka wykonuje usługę dla klienta z Niemiec 12 października 2026 r. za 10 000 EUR. Przychód to 43 775,00 zł (kurs 4,3775 z 9 października). Klient płaci 16 października na rachunek w euro, kurs z 15 października wynosi 4,3691 zł, więc wpływ ma wartość 43 691,00 zł. Spółka wykazuje ujemną różnicę kursową 84,00 zł, która jest kosztem.

Księgi rachunkowe. W księgach operacje w walucie ujmuje się po kursie faktycznie zastosowanym przy wymianie walut i zapłacie albo po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego operację (art. 30 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Na dzień bilansowy należności i zobowiązania w walucie wycenia się po kursie średnim NBP z tego dnia (art. 30 ust. 1). Spółka z badanym sprawozdaniem może ustalać różnice kursowe do CIT według przepisów o rachunkowości przez co najmniej trzy lata (art. 9b ustawy o CIT).

Jak pomaga Norman

Norman prowadzi księgowość spółki z o.o. i JDG w Polsce: wystawiasz faktury w PLN, faktury zakupowe pobierasz z KSeF, a płatności z banku dopasowujesz do dokumentów. Plik JPK_V7 Norman przygotowuje, a Ty go sprawdzasz i wysyłasz. Właściwy kurs NBP do każdej faktury walutowej znajdziesz za darmo i bez rejestracji w kalkulatorze kursu NBP do faktury, a o samym Normanie przeczytasz na stronie głównej.

Często zadawane pytania

Czy mogę wystawić fakturę w euro polskiej firmie?

Tak. Przepisy nie zabraniają faktury w walucie obcej także w sprzedaży krajowej. Kwotę VAT musisz jednak podać w złotych (art. 106e ust. 11 ustawy o VAT).

Kurs z dnia przed dostawą czy przed wystawieniem faktury?

Zasadą jest kurs z ostatniego dnia roboczego przed dniem powstania obowiązku podatkowego, czyli zwykle przed dostawą. Kurs z dnia przed wystawieniem faktury stosujesz, gdy faktura powstaje przed dostawą (art. 31a ust. 2 ustawy o VAT).

Jaki kurs, gdy dostawa była w poniedziałek?

Kurs z piątku, bo to ostatni dzień roboczy przed poniedziałkiem. Jeśli piątek był świętem, cofasz się do czwartku.

Czy przy korekcie faktury walutowej biorę nowy kurs?

Nie. Różnicę przeliczasz po kursie z faktury pierwotnej (art. 31b ust. 1 ustawy o VAT). Wyjątkiem jest zbiorcza korekta rabatu za okres, przy której możesz wziąć kurs z dnia przed wystawieniem korekty.

Czy mogę użyć kursu mojego banku?

Nie do VAT. Ustawa dopuszcza kurs średni NBP, kurs EBC albo zasady z podatku dochodowego. Kurs faktycznie zastosowany przez bank liczy się dopiero przy różnicach kursowych w CIT i w księgach.